Categorie archief: theater op maat

Al onze maatwerk activiteiten
van theatermaatwerk tot trainingsacteurs
van theateracts tot trainingen

Teambuilding oefeningen voor een beter team, of?

Teambuilding Oefeningen bieden een leuke en spannende manier om het functioneren van je team te verbeteren. Oefening baart kunst. Maar kun je eigenlijk teambuilding wel ‘oefenen’? Wat mag je verwachten en wat juist niet. En… hoe intensief wil je aan het “team builden”?

teambuilding oefeningen

In deze blog zal aan de hand van vier voorbeelden uitleggen aan welke teambuilding oefeningen je kunt denken en wat ze effectief maakt.
Maar eerst geef ik drie dimensies van teambuilding dat maakt of, en wanneer, je ‘teambuilding oefeningen’ kunt inzetten.
De voorbeelden die ik gebruik zijn:

De eerste twee zijn onze eigen meest intensieve Teambuildingspelen

kun je teambuilding wel oefenen?

Nee, teambuilding kun je niet oefenen. Teambuilding is het proces waarin je het team effectiever maakt. Je biedt inzicht in de sterke en zwakke kanten van het opereren als team.
En eventueel oefen je een aantal vaardigheden die het functioneren van een team bevorderen.  Zoals samenwerken.

intensiteit van teambuilding: 3 niveaus

Tegenwoordig wordt een evenement of activiteit als heel snel teambuilding genoemd.
Om wat helderheid te verschaffen onderscheid ik drie niveaus:

  • teambuilding als ervaring
  • teambuilding als spiegel
  • teambuilding als training

teambuilding als ervaring

Uitgangspunt  is om een samen een spannende ervaring met elkaar te delen. Buiten de normale werksfeer.
Doordat het niet werkgerelateerd is leer je bovendien je collega’s op een heel andere manier kennen. En ontdek je facetten van iemand die nieuw voor je zijn.
Doel is de band met elkaar te versterken.
Heel veel activiteiten zijn hier voor geschikt. Het mag alleen geen individuele activiteit zijn, want dan schiet je je doel voorbij. Een workshop schilderen bijvoorbeeld. Je leert dan wel nieuwe aspecten van iemand kennen, maar je bent hoofdzakelijk individueel bezig. Leuk als groepsuitje, maar geen teambuilding.
Van oorsprong wordt “teambuilding als ervaring” niet als teambuilding gezien (denk aan het vlot bouwen). Binnen LivingTale noemen we het “Teambuilding Light”.

teambuilding als spiegel

Uitgangspunt is om samen iets te ondernemen dat niet werkgerelateerd is maar wel de manier van werken binnen het team zichtbaar te maken. Idee is dat het de organisatie (team) cultuur bloot legt op een voor de deelnemers zeer herkenbare wijze zonder dat dit als bedreigend ervaren wordt. Want het is ‘geen werk’. Het werkt dus als een spiegel voor het team. Essentieel is wel dat het geëvalueerd wordt. Bij voorkeur met een ervaren gespreksleider die het team daarvoor ook geobserveerd heeft.
Escape Room de Ontsnapping, Het Goksyndicaat en Bouw een Vlot zijn goede voorbeelden.

teambuilding als training

Uitgangspunt is om de sterke kanten ven het team optimaal te benutten en aan de zwakke te gaan werken. Vaak is het voorhouden van een spiegel al voldoende. Maar in feite oefen je daarmee nog niet. Dat doe je door dat te trainen. Een ervaring zoals de vorige kan. Het verschil is dat dat je vooraf afspreekt waar je als team op focust. Wat wil je versterken, wat moet beter.
Binnen de twee spelen van ons die ik hier besproken heb zit een  tussenevaluatie. Die werkt een beetje zoals hier beschreven.
Wat bij ons wel een optie is, is een spel vooraf. Dat is dan minder intensief, maar laat wel bijvoorbeeld individuele sterke en zwakke kanten zien. In het echte spel daar dan mee aan de slag gaan.
Of door de Ontsnapping te laten beginnen met een ‘voorspel’ gestructureerde omgeving zonder tijdsdruk (het tekenen van de kaart van het eiland). Daast de ongestructureerde omgeving (chaos) met tijdsdruk van de ‘echte’ ontsnapping.
Wat gebruikelijker is, is echter dat je op slechts één aspect oefent (traint).
Bijvoorbeeld de samenwerking. Of het benutten van ieders capaciteiten. De betrokkenheid van iedereen behouden. Het “Vierkantenspel” is hiervan een mooi voorbeeld.

teambuilding oefeningen

Zijn onze Teambuilding Spelen en het Vlotten Bouwen oefeningen?
Een oefening is iets zoals bij voetballen de bal hoog houden. Een potje vijf tegen vijf meer een spel. Bij oefeningen is er in het algemeen sprake van één vaardigheid die geoefend wordt. Teambuilding is juist de complexe samenspel van een heel scala aan vaardigheden. Ik noem dat dus liever een spel. Maar hier heten het dus: oefeningen….

teambuilding spelen – oefeningen LivingTale

Om een paar voorbeelden te geven, bij twee genoemde teambuildingspelen van LivingTale spelen de volgende de vaardigheden een belangrijke rol:

  • samenwerken
  • leidinggeven
  • informatie verzamelen
  • informatie analyseren
  • maken van een plan en uitvoeren
  • sociale initiatieven nemen
  • het team bij elkaar houden en delen van informatie
  • stimuleren van betrokkenheid

teambuilding ‘oefening’ de Ontsnapping

Bij De Ontsnapping komen daar nog bij:

  • omgaan met culturele verschillen, vooroordelen, achterdocht
  • omgaan met de spanning tussen groepsopdracht en individuele opdrachten

teambuilding ‘oefening’ het Goksyndicaat

en bij Het Goksyndicaat:

  • ieders kwaliteiten benutten
  • kiezen van en omgaan met een leiderschapsstijl
  • omgaan met individuele verschillen in niveau/begrip
  • informatie verzamelen en analyseren
  • ontwikkelen van een plan van aanpak en dit uitvoeren
  • tactisch handelen
  • samenwerken/onderhandelen tussen teams
Dat krijg je echt niet gedaan in een oefening, maar wel in een spel…

teambuilding oefening Vierkant Leggen

Het Vierkantenspel daarentegen is duidelijk wel een oefening: in samenwerken.
Hier heel kort hoe het Vierkantenspel werkt.

Papieren vierkanten worden in ongelijke stukken verdeeld. Net zoveel vierkanten als er deelnemers zijn, maar wel op dezelfde manier verknipt.
Iedereen krijgt een aantal delen, maar daarvan kan geen vierkant gemaakt worden.
Opdracht: zorg dat iedereen een vierkant voor zich heeft liggen.
Spelregels: Er mag niet gepraat worden. Je mag alleen een deel van je zelf weggeven, niet nemen.

Een prima oefening om zelf te ervaren hoe je team samenwerkt.
Maar zeker ook aanbevolen om met observatoren te werken.
Waar de teambuilding spelen dan weer ongeschikt voor zijn…


een team in Het Goksyndicaat druk bezig
met het inventariseren van informatie

zie ook:
teambuilding opdrachten

omgaan met veiligheid op de werkvloer

Omgaan met veiligheid op de werkvoer. Elkaar aanspreken op (on)veilig gedrag.
Herkennen van veilige en onveilige situaties. Teambuildingspel en theater vormen.

maatwerk_163

veiligheid op de werkvloer: theater op maat

Veiligheid als thema voor bijeenkomsten: een dankbaar onderwerp voor theater maatwerk. Sterker: het is het thema dat we het meest maatwerk voor hebben gemaakt. Voor de meest uiteenlopende beroepsgroepen en organisaties: voor de bouw, voor de zorg, de overheid. Voor de afvalverwerking en de chemie, voor gemeenten en justitie.
In bijna alle maatwerk mogelijkheden die we in huis hebben. Speciaal daarvoor zelfs ontwikkeld in enkele gevallen. Zelfs in spelvorm. Dat spel was zelfs zo succesvol dat we er een teambuildingspel van maakten: Bouwspel SafetyGame Veilig Bouwen.
Daar wil ik dan zo ook mee beginnen.

Maar eerst nog even de opzet van deze blog. Aan de hand van de theater maatwerk vormen die we hebben ontwikkeld geef ik één voorbeeld. Heel kort de vorm en daarna een beschrijving hoe het er uitzag inclusief foto en een link naar het project in kwestie.

Teambuildingspel & safetygame Veilig Bouwen

Van APM Terminals kwam het verzoek om een spel te maken voor de ontwikkelaars van de Containerterminal op de Tweede Maasvlakte. Er was nog niets gebouwd, maar ze wilden graag hun medewerkers laten ervaren hoe het is om met veiligheid en regels om te gaan.
Ik bedacht een spel met dozen en latjes. Eerste fase was het maken van een ontwerp. Tweede fase het (na)bouwen van dat ontwerp door een ander team. Maar dan wel volgens strikte veiligheidsregels. Regels die voor iedereen nieuw waren, maar wel ‘logisch’.

Het spel was zo succesvol dat we besloten er een teambuildingspel van te maken.
Na een paar aanpassingen was het zelfs geschikt voor kleine en grote groepen.
Toegevoegd werd de dimensie competitie versus samenwerken.
In de competitie fase is snelheid het belangrijkst. Het team dat het eerste klaar is wint. De bouwers bouwen dus zo snel mogelijk, de controleurs vertragen door ‘Pietje Precies’ te zijn.
De samenwerkfase gaat juist uit van kwaliteit. Controleurs en Bouwers werken samen om een zo mooi mogelijke uitbreiding te maken. Zonder dat aan de veilgheid afbreuk wordt gedaan natuurlijk…

teambuilding-129
safetygame zoals gespeeld bij APM Terminals
SafetyGame en TeambuildingSpel Veilig Bouwen

discussietheater en veiligheid

Onze eerste maatwerk opdracht rond veiligheid is van lang geleden: 2001.
Alle medewerkers van HBG Bouw (nu BAM) kregen een cursusdag waar wij het theater voor verzorgden. In kleine groepjes ging men daarna uiteen om aan de hand van stellingen èn onze scène te praten over hoe om te gaan met veiligheid. In onze scène wegens de afwezigheid van een roltrap de klus onveilig klaren. Met alle gevolgen van dien. Het interessante aan deze scène is dat niet zozeer degene centraal staat die onveilig werkt, maar zijn collega die niet ingrijpt en de baas die het laat gaan.
Inmiddels is het een tophit, en met name veel gebruikt voor kantoor situaties. En voeren we het bij voorkeur uit als (kort) Verbetertheater.

veiligheid-in-de-bouw
uit die tijd zijn geen foto’s beschikbaar maar wel een filmpje (still):
hier het ‘ongeval’
discussietheater: meer info

regietheater en veiligheid

Verbetertheater, ook bekend als regietheater: het publiek krijgt de joystick van één van de acteurs in handen.
Voor Bekaert schreven we onder andere de verbetertheaterscène “Helemaal nieuw en geweldig”:
De nieuwe machine produceert geweldig, alleen, helaas, met te veel stof en te veel lawaai. Iedereen is het daarover eens. Toch gebeurt er niets. Hoe vaak het ook ter sprake komt.
Het is aan de toeschouwers om daar wat aan te veranderen.

maatwerk_161
verbetertheater voor Bekaert Combustion Technology

regietheater: meer info

verbetertraining en veiligheid

“Verbetertraining” werkt met twee acteurs die (afwisselend) beide rollen van een gespreksoefening op zich nemen. Het spel van de acteurs is daarbij (zoals bij trainingsacteurs gebruikelijk) zo natuurgetrouw mogelijk.
Voor Careander hebben we tweemaal een workshop “aanspreken op onveilig gedrag” gegeven.

verbetertraining
verbetertraining voor Careander

verbetertraining: meer info

Foutenfestival en veiligheid

Vaak is het eerste onderwerp wat een opdrachtgever noemt bij het thema veiligheid het (niet) dragen van een veiligheidshelm. Maar een helm draag je of je draagt hem niet. Zeker voor Verbetertheater is het daarmee niet geschikt.
Toch zijn dit soort regels heel erg belangrijk voor organisaties. Het kan ze maken of breken.
Soms zijn het er zelfs heel veel: regels rond veiligheid. Daarvoor hebben we een speciale theatervorm ontwikkeld: het foutenfestival. Zo werkt het:
De acteurs maken een hele serie van fouten achter elkaar.
De zaal is in 2 kampen verdeeld die beide stop mogen roepen bij een fout,
De (vak)jury beoordeelt of de “stop” terecht was: zo ja dan krijgt dat kamp een punt, zo nee een minpunt. Iedereen in de zaal mag slechts één keer stop roepen.

maatwerk_146
van rechts naar links: acteurs, spelleider, jury, puntentelling
foutenfestival voor Man & Mach
verbetertheater: meer info

voor meer omgaan met veiligheid:

lees deel 2

omgaan met veiligheid op de werkplek … nog meer theater

Omgaan met veiligheid op de werkplek. Elkaar aanspreken op (on)veilig gedrag.
Herkennen van veilig en onveilige situaties. Vijf extra theater vormen.

maatwerk_88

veiligheid op de werkplek: theater op maat

Dit is deel twee van mijn blog over het thema veiligheid op de werkplek / werkvloer.
Lees eerst deel 1

Aan de hand van de theater maatwerk vormen die we hebben ontwikkeld geef ik één voorbeeld. Heel kort de vorm en daarna een beschrijving hoe het er uitzag inclusief foto en een link naar het project in kwestie.

improvisatietheater en veiligheid

Bij Shanks (afvalverwerking) verzorgde delen van hun Safety Event.
We bezochten alle workshops en maakten in de pauze daarvan improvisatietheater.
Thema “elkaar aanspreken op onveilig gedrag”. Omdat duidelijk werd dat de ‘grote baas’ bekritiseerd werd op diens eigen onveilige gedrag werd dat de dankbare climax.

maatwerk-101
het afvoeren van de ‘grote baas’
improvisatietheater voor de Shanks Group
improvisatietheater: meer info

theateract + walking around en veiligheid

Eén van onze beproefde formules is de Zaalactivering: theatrale ‘lucht’ met een boodschap.
We schudden de zaal letterlijk even wakker door ze letterlijk in beweging te zetten.
Voor het thema Veiligheid maken we graag gebruik van de Veiligheidsinspecteur die inbreekt in het programma. Hij constateert bijvoorbeeld lezingslaperigheid. Wat als er een brand is? Dan moet iedereen snel kunnen reageren… (bijvoorbeeld door op te springen bij het woord “Brand!”).
Het liefst combineren we dat met walking around vooraf aan de bijeenkomst. Bijvoorbeeld door acteurs die de aanwezigen bevragen op ‘veiligheid items’.
Die acteurs grijpen dan op het eind van de act van de Veiligheidsinspecteur in: “dit heeft toch niet met echte veiligheidsproblemen te maken?”
Waarop ze eendrachtig de Veiligheidsinspecteur uit de zaal verwijderen.

maatwerk140
de Veiligheidsinspecteur: hier uitgevoerd voor Careander Zorg
verzorging volledig dagprogramma Veiligheid Careander
zaalactivering: meer info
theateracts en walking around: meer info

de Directiescène en veiligheid

Bij de directiescène draait het om zelfspot.
Immers, de toeschouwers weten best dat de directie deze scène zelf heeft ‘goedgekeurd’.
Dat getuigt van moed, en moed wordt altijd beloond.
Het gegeven van de directiescène is altijd dat de managers moeite hebben om zelf toe te passen wat ze van hun medewerkers verlangen.
Is het thema “omgaan met veiligheid”dan willen ze dat hun medewerkers zich veilig gedragen, maar zelf doen ze het tegenovergestelde.
Of  willen ze dat  men elkaar  “aanspreekt op onveilig gedrag, bijvoorbeeld op de werkplek”, dan geven ze zelf sterke staaltjes van het om gekeerde.
Na enige tijd komt dan ‘de grote baas’ die niet alleen zijn managers weer op het goede spoor zet, maar hun ook enthousiasmeert.
Bijvoorbeeld met de nieuwe slogan: “veiligheid gaat boven alles”.


de directiescène voor Man & Mach, asbestverwijdering
de directiescène: meer info

De Nepspeech en veiligheid

Bij de Nepspeech krijgt een deskundoloog het woord. Zijn opening is altijd interessant en passend bij organisatie en gelegenheid. Maar haast ongemerkt trekt hij alles in het absurde. Waarop andere acteurs opstaan en hem interrumperen. Gezamenlijk besluiten ze tenslotte om hem van het Podium te verwijderen.
Veiligheid is altijd een dankbaar onderwerp voor de nepspeech. De maatregelen om de veiligheid vergroten die de deskundoloog voorstelt passen bij de organisatie, maar roepen bij de aanwezigen een gevoel van ongeloof op. Zó ver kun je niet gaan! En het is altijd verrassend hoeveel mensen niet in de gaten hebben dat het ‘nep’ is. Tot de acteurs ingrijpen. Soms hoor je zelfs een zucht van opluchting: eindelijk iemand die er iets aan doet…


de nepspeecht:
Health and Safety Day Bekaert CombustionTechnology

productpresentatie van “veiligheid”

Het komt niet zo vaak voor dat we een productpresentatie verzorgen, laat staan in het kader van veiligheid. Maar dit is de leuke uitzondering.
Akzo Delfzijl had in het kader van hun Veiligheidsdag (waarvoor wij het lunchprogramma verzorgden) voor alle medewerkers het Veiligheidsspel laten maken. Een bordspel rond Veiligheid Thuis, op maat voor hen gemaakt.
Wij mochten dat presenteren … door er de gek mee te steken.
We speelden een vader die zijn zoons thuis drilt op veiligheid, en dan alle veiligheidsregels breekt op weg naar zijn werk. Maar gelukkig grijpen zijn collega’s in en zorgen voor zijn beschermende kleding en uitrusting. Om gezamenlijk het spel aan alle aanwezigen te presenteren.


Veiligheidsdag Akzo Nobel Chemiepark

functioneringsgesprek versus beoordelingsgesprek

in een goed functioneringsgesprek beoordeel je niet
De kracht van het functioneringsgesprek. Verschillen tussen het functioneringsgesprek en het beoordelingsgesprek. De verschillen in gesprekstechniek zijn groot.

Onlangs stond in de Volkskrant het artikel “Functioneren doe je zonder gesprek” (9-11-2016). Eén van de interessante ontwikkelingen die ze signaleren was het beoordelen van medewerkers door collega’s, niet de leidinggevende. Een tweede dat functioneringsgesprekken erg veel tijd kosten, dus erg duur zijn en dus weinig opleveren.
Zelfs bij deze twee punten, als je die even goed op je laat inwerken, is het echter duidelijk dat het hier helemaal niet om functioneringsgesprekken gaat, maar beoordelingsgesprekken. En als je het nog kritischer leest: vooral over salaris gesprekken, en demotie/promotie gesprekken.
Een fout die heel veel gemaakt wordt.
Hoe jammer dat is, daar gaat deze blog over.
Want het functioneringsgesprek is in principe één van de mooiste instrumenten om stil te staan bij het verbeteren van het functioneren van de medewerker.
En laten bovengenoemde gespreksvormen elkaar nu uitsluiten! Zeker op het vlak van gesprekstechniek.

de kracht van een functioneringsgesprek

Eerst waarom een functioneringsgesprek zo mooi kan zijn. Stilstaan bij het verbeteren van je eigen functioneren – met hulp van je direct leidinggevende, wie wil dat niet? Eerste voorwaarde daarbij is dat het initiatief binnen het gesprek ligt bij de medewerker. Immers, als je zelf aangeeft wat beter kan (en hoe je baas en de organisatie je daarbij kan helpen) heb de beste kans dat je daarin ook slaagt. Daarna kan je baas dan met eigen verbeterpunten komen. Want als je weet dat je serieus genomen wordt door je baas, heb je ook ruimte voor diens verbeter ideeën.
Als je echter een functioneringsgesprek koppelt aan een beoordelingsgesprek is het veel moeilijker om vrijuit te exploreren rond het verbeteren van je eigen functioneren. Niemand vind het leuk om ‘beoordeeld’ te worden. Tenzij je van te voren weet dat je baas je geweldig vindt….
En als je als baas nu vindt dat de medewerker slecht functioneert? Dan had die allang een correctiegesprek met je moeten hebben. Wat overigens weer een andere gesprekstechniek vraagt.
Sterker: als je een functioneringsgesprek aangaat moet je beide zeker weten: je wordt niet beoordeeld, en met je functioneren is niets mis. Zo wordt een functioneringsgesprek een uitdaging en geen verplichting. En of dat jaarlijks moet? Beter zou zijn omdat vaker te doen. Maar als dat niet gebeurt is een vast moment wel zo prettig.

maatwerk_21

maatwerk_22
een klassiek functioneringsgesprek
hoewel ik nog wel een paar verbeterpunten zie….

gesprekstechniek

Nog even over die verschillen in gesprekstechniek.
Een functioneringsgesprek vereist een explorerend gesprek. Tweezijdig met de nadruk op de medewerker.
Een correctiegesprek vereist een duidelijke boodschap (correctie) vanuit de leidinggevende. En daarna, afhankelijk van de aard van de correctie, meer of minder inbreng van de medewerker om tot een goed (gespreks-) resultaat te komen.
Een beoordelingsgesprek is een nog eenzijdiger gesprek. De leidinggevende beoordeelt, de medewerker krijg wel of niet de kans om een andere/betere beoordeling te bepleiten.

maatwerk_20

functioneringsgesprek nieuwe stijl (grapje)

de grootste valkuil van improvisatietheater: oefenen

improvisatietheater & oefenen

Oefenen is niet trainen, laat ik dat even vooraf voorop stellen.
In theatersport doe je dat bijvoorbeeld heel veel. Trainen. Week in week uit. Hartstikke leuk. En door het vaak te doen ben je zo op elkaar ingespeeld, ken je elkaars sterke en zwakke kanten èn beheers je alle vormen, dat je een voorstelling puur op basis van improvisatie aandurft.
Ik ben daar niet goed in, theatersport. Ik moet te veel onthouden en te veel alert zijn op wat mijn medespelers bedenken, dat niet ‘in’ ben voor een wedstrijd.

Zoals gemeld in mijn vorige blog – improvisatietheater:  gewoon even improviseren
Ik/wij doen niet aan theatersport maar aan (onze vorm) van improvisatietheater.
Maar werken als acteurs zo vaak zo intensief samen dat ik dat gelijkstel aan ‘trainen’.

Nog even wat dat alweer was, ons improvisatietheater:
U discussieert,
wij luisteren…
maken in 15 minuten scènes….
en spelen die direct uit.

Ik schreef al dat je voor improvisatietheater niet veel langer voorbereidingstijd moet hebben dan een half uur.
Langer, en dan bestaat het gevaar dat je zo veel uitdenkt, dat je als je echt gaat improviseren je in de war raakt van die al die plannen. En het echt belangrijke vergeet.

Vier dingen heb je nodig voor een improvisatie scène:
● opening
● spelmotor oftewel de ontwikkeling
● afronding
● rolverdeling

De rolverdeling is bij alle drie fases heel belangrijk.
Vaak moet een scène even ingeleid worden. En de scène moet op gang komen.
Een voorbeeld: “we verplaatsen onze aandacht naar een bankje in het park.”
Twee spelers zitten op die bank, even stil spel. Dan zegt nummer één “heb je het gas wel uitgedaan” of iets dergelijks.
De rolverdeling zit natuurlijk ook in de ontwikkeling van de scène, de karakters.
En ten slotte de afmaker. Heel belangrijk: wie zet hem in.

Als je nu te veel gaat bedenken wat die twee op het bankje allemaal moeten gaan zeggen, gaat het gegarandeerd fout. Als je maar weet waarover het gaat, is dat goed genoeg. De verrassing van het onverwachte levert het mooiste spel op.
Maar een scène die als een nachtkaars uitgaat, is verschrikkelijk. Bij theatersport is dat een echt probleem, hier, bij ons is het onacceptabel. Vandaar dat je daar afspraken over moet maken.

improvisatietheater-1
improvisatie theater: hier alle vier de voorbereidingselementen perfect:
○ de motor: de cliënt in verwarring; zowel “onderwijs” en “zorg” schieten te hulp
○ opening: voice over, cliënt in het midden, links en recht komen de hulpverleners op
○ rolverdeling: voice over geeft 2  cues, “onderwijs” en “zorg” gaan non-verbaal naar cliënt
   (als pinguins), de cliënt voegt zich
○ afronding: samen maken ze de clënt ‘gelukkig’ (zie foto)

Maar dan: de grootste valkuil.
De titel van deze blog: oefenen.

Tijdens een opdracht “improvisatietheater” voor de politie hadden heel veel tijd over, tussen discussie en optreden lag meer dan een uur.
Wachten is voor acteurs altijd lastig. Je focus komt gemakkelijk in gevaar.
Dus blijf je lekker met elkaar bezig. Zo veel leuke ideeën.
Dan roept iemand (misschien was ik het wel): we hebben tijd over, laten we het eens uitproberen. Je doet het, en het is een vreselijk leuke scène.
Vol vertrouwen ga je hem later uitspelen voor je publiek. Je hebt geoefend dus hij gaat best wel goed… Of toch niet. Er mist iets. Maar wat?
Timing en spontaniteit, dat miste er.
Een harde les.

Gelukkig dat de klant niet wist hoeveel leuker het had kunnen zijn.
Die was achteraf best heel erg tevreden.
Maar wij niet. Wij baalden…

Dus het oefenen van een improvisatie is voor ons sindsdien ‘verboden’.
Herkenbaar?
Ook buiten het theater???

improvisatietheater-7
improvisatie theater met doventolken (de twee staande dames)
gaf improviseren een extra dimensie

 

de kracht van verbetertheater / regietheater

regietheater: wanneer het publiek de joystick van één van de acteurs in handen krijgt
Telkens wanneer één van de acteurs iets fout doet, of iets nalaat,
stopt een deelnemer de scène en geeft aan hoe het anders moet.

14 jaar geleden speelden we ‘het’ voor het eerst. Vooraf werden we gewaarschuwd: het zijn niet alleen allemaal bouwvakkers, ze komen óók nog uit Volendam. Die krijg je echt niet aan het ‘verbeteren’. Die doen alleen maar wat ze zelf willen. Oh ja, het zijn er ook nog 120. Weet je hoe ze die dag noemen, die jullie nu verzorgen (het was een jaarlijkse bijscholingsbijeenkomst)? De krokettendag. Dat is waarnaar ze uitkijken, de kroketten tijdens de lunch…
Onze voorstelling was een groot succes. Ze vonden het prachtig om, via ons, zichzelf te mogen verbeteren.
Sindsdien, als een klant bezorgd is of we hun medewerkers wel actief kunnen krijgen, vertellen we het verhaal van de Volendamse bouwvakkers en hun krokettendag.
Tot nu toe heeft dat verhaal altijd gewerkt. En altijd terecht…

maatwerk_88
voor Akzo Delfzijl: gespreksleiders en acteurs

Verbetertheater of Regietheater

We noemden het toen Verbetertheater. Ik vind dat nog steeds de meest passende benaming. Want dat doe je: verbeteren – van ons maar eigenlijk van jezelf.
Sindsdien heb ik begrepen dat wij daar vrij alleen in staan, die benaming. De meest voorkomende term blijkt nu Regietheater te zijn.
Inderdaad, je geeft de regie aan de toeschouwers. Maar echt kloppen vind ik dat ook weer niet: de acteur in kwestie verbetert alleen dat wat de zaal als ‘fout’ benoemd. Dus als de lichaamshouding van de acteur niet goed is, niet betrokken bijvoorbeeld, verandert die alleen dàt. Zijn/haar toon blijft ongewijzigd. Ook als we best wel aanvoelen dat de zaal het ‘breder’ ziet. Niet alleen omdat we het belangrijk vinden dat er goed benoemd wordt wat er moet veranderen, maar  ook om het spannend te houden en de toeschouwers ‘bij de les’…
Als acteurs zó op hun regisseur zouden reageren…

Onze formule voor Verbetertheater / Regietheater

Eerst spelen we de scène zoals wij die bedacht hebben.
Daarna spelen we het nog een keer.
Maar nu hebben de deelnemers de joystick van één van de acteurs in handen.
Telkens wanneer een deelnemer vindt dat die iets fout doet, of iets nalaat,
stopt die de scène en geeft aan hoe het anders moet.
Als de andere toeschouwers het daarmee eens zijn vormt dat een nieuwe instructie voor de acteur in kwestie.
Anders volgt discussie…

bevalcentrum
voor Friese vroedvrouwen en gynaecologen

De kracht van verbetertheater

Centraal in onze aanpak staat dat we het heel goed voorbereiden. We kiezen altijd een situatie uit hun eigen praktijk. Daarom vinden we het ook altijd heel belangrijk dat iemand ‘uit de praktijk’ bij het voorgesprek aanwezig is.
Volgende vereiste is dat het om een communicatie situatie gaat. Een situatie waarbij de onderlinge beeldvorming belangrijk is. Een situatie die uit de hand loopt omdat men elkaar niet goed verstaat.
Wij voegen daar dan wat drama aan toe. En een theatraal einde.
Want het moet spannend zijn om naar te kijken. En ook vol humor.
Je moet immers om jezelf kunnen lachen als je jezelf wilt verbeteren.

Wie je mag verbeteren

Het laatste belangrijke element is dat je vooraf bepaalt wie verbeterd mag worden. In principe is dat maar één persoon: iemand die het meest de toeschouwer vertegenwoordigt.
Bij een scène tussen baas en medewerker is dat heel simpel: bazen zijn nu eenmaal zo, die zijn niet te veranderen. Alleen door je eigen gedrag te veranderen kun je hem beïnvloeden (tenzij we voor de ‘bazen’ spelen, dan ligt het omgekeerd 🙂 ).
Dat ligt anders bij scènes tussen twee collega’s. Daar is het alleen de meest botte, eigenwijze, of onverantwoorde collega die niet verbeterd mag worden.
Hier is de gedachte dat het juist dit soort medewerkers zijn die de problemen veroorzaken. En eigenlijk alleen gevoelig zijn voor collega’s. Dus wil je dingen veranderen , moet je niet bij hen beginnen, maar met degenen die wel willen veranderen, maar niet weten hoe…

foto-verbeter
voor Careander: cliënten en begeleider,
de begeleider mag verbeterd worden

meer lezen over ons verbetertheater, inclusief variaties?
regietheater

improvisatietheater: van ‘dat je dat kan?’ tot ‘dat doe je toch even?’

‘ons’ improvisatie theater:
U discussieert,
wij luisteren…
maken in 15 minuten scènes….
en spelen die direct uit.

Dus, voor de kenners, ons improvisatietheater is geen theatersport,
hoewel veel van onze acteurs een theatersport achtergrond hebben.

improvisatietheater-1
improvisatie theater kan ook ontroeren:

Zorg en Onderwijs (penguin) ontmoeten elkaar … bij de cliënt
voor Koninklijke Kentalis

Van toeschouwers krijgen wij eigenlijk louter bewonderende reacties in de geest van ‘hoe is het mogelijk’.
Van opdrachtgevers (in het algemeen) horen we regelmatig: ‘jullie zijn zo goed in improviseren, dan improviseer je dat toch even’. Nog even afgezien dat “improviserend theater” iets heel anders is dan “improviseren in het algemeen”…
Wat beide reacties met elkaar gemeen hebben is dat ‘buitenstaanders’ niet goed begrijpen hoe het werkt.
Want: in feite hebben beide groepen ongelijk. Nee, zo moeilijk is het niet; en nee, het is hard werken.

improvisatietheater: hoe het werkt

De kracht van improvisatietheater is dat de deelnemers direct een discussie of probleem gespiegeld zien in theater, uitvergroot en wel.
Maar het is wel degelijk goed voorbereid.
Al tijdens het luisteren naar een discussie zit je al te bedenken of er iets theatraals in zit. Gaat het om communicatie dan zit al heel vaak op een goed spoor. Maar ook misstanden, en wensen voor de toekomst doen het goed.
Dan kom je bij elkaar. Iedereen vertelt zijn/haar ideeën. We kiezen de beste er uit. Vaak krijgt de eerste bedenker de lead. Je bedenkt samen een begin, een dramatische ontwikkeling en een slot. Je verdeelt de rollen. Klaar is LivingTale.
En, inderdaad dat kan in een kwartier. Maar de eerlijkheid gebied: meestal is een half uur beter. Heel veel langer werkt dan weer niet (in een andere blog het waarom).
Dat is dus hard werken. Een team dat heel goed ingespeeld is, is essentieel. En iemand die de knopen doorhakt.

improvisatietheater
maar ook heel erg grappig zijn
voor ’s Heerenloo

Maar daarna gaat er toch echt veel mis. De mazzel is dat alleen wij, acteurs, dat weten. De verrassing doet al onze improvisatiezonden vergeten…

Dat harde werken, samen met het feit dat je ook veel fouten maakt, is ook het antwoord op de veronderstelling: ‘dat doen jullie toch wel even.’
Nee, in al het andere theater staat en valt dat met een echt goede voorbereiding. Scriptontwikkeling. Oefenen. Om daarna op wat je hebt voorbereid toch goed te kunnen improviseren. Zeker als de zaal je daarna mag gaan ‘verbeteren’.

ga naar al ons: improvisatie theater

en lees ook deze blog: de valkuil van improvisatietheater: oefenen

een typetje animatie act … animeert – of niet?

Wat maakt een typetje, animatie act of walking around theater nou zo leuk? Het betrekken van omstanders bij je act! Op een manier waarbij je je veilig voelt als omstander.

typetje & animatie acteur: een vak apart

Animatie acteur (zijn) is een vak. Het idee dat het voldoende zou zijn om je als zwerver – het vreselijkste (stereo)typetje wat mij betreft – te verkleden en te doen alsof je dronken bent… ik gruw daarvan.
Een typetje spelen is niet voldoende. Het gaat er om dat je contact legt met de omstanders, een positief contact. Bang maken en afzeiken zijn daarbij uit den boze, humor ten koste van een ander ook!
Zelf vind ik dat je altijd een goed verhaal moet hebben: waarom ben je daar en waarom doe je wat je doet. Het liefst heb ik dat het ook resulteert in iets concreets. Bijvoorbeeld dat de omstanders met je mee gaan, zich voor je gaan in zetten. Maar in ieder geval: dat je ziet dat ze het leuk vinden; zelfs als ze niet met je mee gaan, bijvoorbeeld omdat ze dàt nou net wat te eng vinden.

acts-typetjes-animatie-19
de Feest Politie animeert

Zelf heb ik het liefst dat -maar dat is lang niet altijd mogelijk- er iets gebeurd dat van belang is voor de bijeenkomst.
Bijvoorbeeld dat je afsluit met een centrale scène, of, wat ons onlangs bij een familiefeest lukte: een zaal (met diskjockey) die maar niet wilde dansen aan het dansen krijgen.
Als je ziet dat, als je een half uur later vertrekt, de dansvloer vol is: kijk, dat schept nou echte bevrediging (zeker als je weet dat ik zelf eigenlijk helemaal niet van dansen hou)…

acts-typetjes-animatie-29
na de Feest Politie nodigde de Maffia uit tot de dans

Zelf vind ik mij een ‘beperkte’ animatie acteur. De vieze man speel ik graag. Vooral als hij foto’s van maffioso in comprimerende situaties mag laten zien. Oftewel foto’s van -bijvoorbeeld- een schoenenpoetsende Capo. Foto’s die we gebruiken in onze maffiaspelen….

acts-typetjes-animatie-32  acts-typetjes-animatie-33
één van onze vieze mannen, ik dus, zei de gek

Om vervolgens opgevolgd te worden door het Capo di tutti Capi typetje die de foto’s terug eist. Of anders….
Gevolgd door de politie inspecteur die dat dan weer moet oplossen. Wat een heel slechte atmosfeer oplevert zodat als slot de komst van een ‘healer’ gewenst is.

ga direct naar de foto’s van deze act:

meer foto’s van deze en andere theateracts op onze fotopagina

Eigenlijk dom om dat hier te vertellen, want eigenlijk heb ik zelf voor zulke acts helemaal geen tijd meer.
Maarrr  ….we hebben beslist acteurs die als animatie acteur niet alleen allround zijn, maar nog veel beter animeren….

 

klik hier voor meer info over onze theateracts, typetjes en animatie