home >> educatief theater >> theater maatwerk >> theater op locatie - voorbeeldproject


Theater op Locatie

LivingTale Theater


project voorbeeld:

opening De Derde Wijk

25 juni 2009

Veenhuizen

       

theater op locatie

inleiding

Wij hebben gemerkt dat er een behoefte bij onze klanten bestaat zich een beeld te kunnen vormen hoe ons maatwerk er uit kan zien.
Maatwerk scripts van LivingTale zijn echter echt maatwerk. Dat betekent dat ze specifiek gericht zijn op de organisatie in het algemeen en op de betrokken medewerkers in het bijzonder. Dat maakt ze moeilijk leesbaar voor buitenstaanders (afgezien van het feit dat ze natuurlijk als vertrouwelijk behandeld worden).
Het script voor de Opening van de Derde Wijk vormt daarop een uitzondering. Daarom hebben we van dit project een speciale pagina ingericht waarop we niet alleen het script geplaatst hebben, maar ook op de totstandkoming ingaan.
Daarnaast zijn er zoveel foto's gemaakt van dit evenement dat het script ook visueel goed te volgen is.


       

gegevens opdracht

gebeurtenis
Feestelijke afronding waterbeheersingsproject Veenhuizen

opdrachtgever
Waterschap Noorderzijlvest

samenwerkingspartner
Bureau Bruintjes

samenvatting achtergrond
Herstel van de in 1830 gegraven verveningssloot, dichtgegooid in de jaren zestig van de vorige eeuw: de Derde Wijk.
Motivering: verbeteren waterhuishouding, aanleg ecologische verbindingszone, bodemsanering en cultuur-historisch herstel.
(zie het script voor een uitgebreide beschrijving)

beginvragen aan LivingTale
  • ontvang de gasten met low profile theater (walking around)
  • omlijst de opening van de derde wijk met theater

    uitgangspunten
  • 3 acteurs
  • het gaat om herstellen van de oude situatie, dus theater met een historisch tintje zou mooi zijn

    begin idee
    Gebruik maken van de internationale faam (kandidaat Werelderfgoedlijst Unesco) van Veenhuizen met zijn oude gestichten.
    (drie gestichten die werden opgericht voor arme werkloze gezinnen, en al snel bevolkt door weeskinderen van zes jaar en ouder, en landlopers; nog weer later werden het gewone gevangenissen)

    grootste zorg opdrachtgever
    Een uitvoerbare symbolische officiële handeling verricht door de vertegenwoordigers van het Waterschap en de Provincie: de dames Tanja Klip (provincie Drenthe) en Carla Alma (Waterschap Noorderzijlvest).



  •        




    de Derde Wijk

    scriptontwikkeling

    Met deze uitgangspunten gingen Rein van der Meij en Monique Claessen van LivingTale aan de slag.
    Dit zijn de meest vermeldingswaardige ontwikkelingen in het ontstaansproces:

    uitgangspunten
  • alle motieven voor het herstel van de Derde Wijk theatraal aan de orde laten komen
  • het theater rond de ontvangst speelt zich af in het heden
  • het theater op locatie in het verleden
  • een verleden dat steeds verder in tijd terug gaat
  • een historisch verantwoord verhaal waarmee het theater rond de ontvangst een logisch vervolg krijgt in het theater op locatie

    grootste uitdaging
    Een spannend verband creëren tussen heden en verleden, waarbij de intrigerende vragen uit het heden beantwoord worden in het verleden.

    de officiële handeling
    Omdat het om een herstel van de historische situatie gaat de officiële handeling er uit laten bestaan het verleden (de acteurs op locatie) naar het heden te halen door de vertegenwoordigers van het Waterschap en de Provincie.
    We stelden voor een loopplank over de sloot te leggen, en de acteurs bij het oversteken te laten helpen.

    technische uitvoering
    Het idee werd door het Waterschap warm ontvangen, maar met de uitvoering door middel van een loopplank hadden zij wel moeite: technisch niet haalbaar. Daarop werd besloten dat het Waterschap een soort halve brug zou construeren, die afgemaakt moest worden, en nog later: een bruggetje waarbij de hulp bij het oversteken zou bestaan uit het aanleggen van een leuning van touwen.
    Wat schets de ontzetting van het Waterschap toen de aannemer, die dit als vriendendienst voor hen verrichte, wat al te gedegen werk leverde: een zeer soliede en brede hardhouten brug voor de eeuwigheid aangelegd (zie foto). Hulp bij het oversteken was daarmee enigszins ridicuul geworden.

    een theatrale wending
    Voor ons vormde deze ontwikkeling een extra uitdaging. In plaats van fysieke hulp bedachten we een theatrale noodzaak voor de hulp van de hoogwaardigheidsbekleders.
    Immers: het was een feit dat bij het herstel van de sloot het water een andere kant op zou gaan stromen dan in de historische situatie. In het verleden was de Derde Wijk een ontwateringssloot en stroomde het richting kanaal. In het heden zou het echter een verbinding gaan vormen tussen het Fochteloërveen (het kanaal) en de beek ten Noorden van de Derde Wijk.
    De theater conclusie: de boer uit 1960 en het weesmeisje uit 1866 merken dat wanneer zij willen oversteken naar het heden de sloot andersom stroomt. Het weesmeisje raakt zodanig in paniek: de nieuwe tijd – alles stroomt anders, dat ze niet meer durft over te steken.
    Dat is het sein voor de boer om de dames om hulp te vragen: door zelf over te steken en haar te ondersteunen laten ze het weesmeisje zien dat het ècht veilig is in de toekomst.
    Eigenlijk een veel mooier slot dan eerst bedacht was....

    locatiebezoek
    Bezoek van de locatie leerde ons dat er drie dicht bij elkaar gelegen plekken langs de sloot lagen die mooie theatrale uitdagingen boden:
  • de eerste plek ìn de sloot (het ondiepe deel) met de acteur vanaf het begin voor iedereen zichtbaar
          de boer in 1960 - bezig met het schoonmaken van de sloot
    een dramatisch verhaal
  • de tweede plek iets verderop waar de tweede acteur verscholen zit achter een duiker/dijk aan de walkant van de sloot
          het weesmeisje in 1866 - een brief schrijvend aan haar vriendin in Amsterdam
    een romantisch verhaal
  • de derde plek: het bos naast de sloot waar de derde acteur zich verscholen houdt
          de veenarbeider in 1830 die de sloot gegraven heeft - en die een schat begraaft zodra hij schichtig uit het bos te voorschijn komt
    een spannend verhaal
    Alle historische periodes + plus de officiële opening vertegenwoordigen ieder één van de vier redenen om het project uit te voeren.

    resultaat
    De personages in het heden zijn allen verwant met een personage uit het verleden, en zijn op zaak naar een raadsel uit dat verleden:
  • De zoon van de boer die of het land later verkocht heeft of geen boer is geworden en niet snapt waarom ‘zijn' sloot dicht moest
  • Een vrouw op zoek naar het verleden van haar betbetbetovergrootmoeder (een weeskind uit het Eerste Gesticht), die raadselachtige brieven van haar heeft gevonden over de derde wijk
  • De nazaat van de turfsteker; zijn naam is Zwartgoud -een rijke familie- en pas sinds kort weet dat die naam niet slaat op steenkool - wat hij altijd aannam - maar op turf, èn dat zijn voorouder veroordeelt is wegens landloperij en dus arm was

    de leuke extra's
  • historisch verantwoorde kleding vinden
    (met dank aan "het Volk van Grada" uit Emmen dat zo vriendelijk was om historische kleding beschikbaar te stellen)
  • historisch ogende documenten maken:
  • een vriendinnenbrief uit 1866
  • een landlopervonnis uit 1830
    waarbij gebruik gemaakt werd van een vonnis uit 1900
    (niet helemaal verantwoord dus, te meer daar in er 1830 nog geen landlopers veroordeeld werden tot ‘Veenhuizen')

    gebruikte bronnen
    Suzanna Jansen: Het Pauperparadijs
    Wil Schackmann: De Proefkolonie
    Michiel Gerding: Drenthe toen en nu: Armen onder dak
    Het Gevangenis museum, te Veenhuizen
    Diverse websites, waaronder:
    www.gevangenismuseum.nl (met name de lesbrieven!)



    het script

    Scripts van LivingTale zijn in principe altijd bedoeld om mee te improviseren. We reageren altijd op publiek, omstandigheden en natuurlijk elkaar. Zelfs als een dialoog uitgeschreven is, geeft dat meer de richting aan dan dat de tekst uit het hoofd geleerd wordt (dat maakt ons maatwerk overigens ook betaalbaar).
    Uitzonderingen zijn er om de regel te bevestigen: in dit script is de monoloog van de boer uit 1960 wel letterlijk ingestudeerd. Er waren te veel elementen die in de juiste volgorde naar voren moesten komen, zodat improviseren niet meer verantwoord was. Ook voor de officiële openingshandeling lag oorzaak en gevolg zo precair dat de tekst van één van de acteurs vastlag (wederom de boer).
    script opening De Derde Wijk



           
    de loopplank die een brug werd

    de officiële handeling

    de brief aan Petronella
    klik op de afbeelding voor een vergroting


    het landlopersvonnis
    klik op de afbeelding voor een vergroting


     Foto Impressie Theater op Locatie

       voor alle onderstaande foto's geldt: klik op de foto voor een vergroting.
       U heeft dan ook de mogelijkheid daar verder te bladeren.



    Opening de Derde Wijk

    Waterschap Noorderzijlvest
    i.s.m. Bureau Bruintjes
    Theater op Locatie
    Walking around theater



    theater op locatie theater op locatie
    de ‘sloot’ waar het allemaal om draait: “de derde wijk”

    theater op locatie theater op locatie
    de loopplank die een brug werd het oefenen van te voren



    theater op locatie theater op locatie
    de ontvangst van de gasten: walking around theater
    de zoon van de boer: op zoek naar het drama achter het drama van 1960



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    het betbetbetkleinkind van het weesmeisje: op zoek naar het paradijs uit de brief



    theater op locatie theater op locatie
    de heer Zwartgoud: op zoek naar de herkomst van zijn rijkdom



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    afsluiting van het walking around theater
    aandacht voor het paradijs



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    ingrijpen van de andere acteurs (slotscène) en oproep aan iedereen om naar binnen te gaan



    theater op locatie theater op locatie
    de drie karakters naast elkaar



    theater op locatie theater op locatie
    dezelfde acteurs, maar nu in hun historische rollen en ‘op locatie’



    theater op locatie theater op locatie
    de boer uit 1960: wachtend op de gasten



    theater op locatie theater op locatie
    aankomst van de gasten de “tribune”: kijkend naar het ‘toneel’



    theater op locatie theater op locatie
    theater op locatie
    de boer en zijn ‘sloot’ in 1960



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie



    theater op locatie theater op locatie



    theater op locatie
    de boer en zijn publiek



    theater op locatie
    het publiek op weg naar het weesmeisje



    theater op locatie theater op locatie
    het weesmeesje uit het Eerste Gesticht in 1866: een brief schrijvend aan haar vriendin



    theater op locatie theater op locatie
    de brief: Lieve Petronella, het is hier zo verschrikkelijk mooi in ‘ons’ paradijsje



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    de bloemen, de vissen, de vinders en libellen en ohh een adder en dan wachten op die leuke jongen......



    theater op locatie
    vooruit, waar wachten juliie nog op, ga verder.....



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    de veenarbeider,
    ten tijde van het graven van de derde wijk: 1830
    ik heb genomen waar ik recht op heb ... en nu ga ik het begraven



    theater op locatie
    héé, wat is dit hier?



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    waar is mijn mooie derde wijk? waar zijn de weides en de akkers gebleven?



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    dit is het moeras, het hoogveen
    ik heb net de wijk gegraven,
    afwateren, toplaag verwijderen en dan turf steken
    ....... héé, wat is dit hier?



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    waar is mijn land: mijn akker en weide? hier is een andere tijd! (1830) en daar, wat is dat daar aan de overkant?



    theater op locatie theater op locatie
    wie zijn jullie, daar aan de overkant, en van wanneer? 2009?????     daar willen we naartoe!



    theater op locatie theater op locatie
    hé, wat moet dat daar, wat graaf je op? dat is van mij, daar heb ik recht op



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    nietes: je bent een dief
    en dieven stop je in het gesticht of in de gevangenis
    een veldwachter! lopen!



    theater op locatie theater op locatie
    maar het stroomt de andere kant op!
    naar de Slokkert en dan naar het Groote Diep,
    Peizerdiep, Koningsdiep, Aduarderdiep, Reitdiep, Lauwerszee...



    theater op locatie theater op locatie
    de openings actie
    het weesmeisje: ik durf niet meer ....
    weesmeisje en boer: willen jullie ons helpen?
    en de dames Tanja Klip (provincie Drenthe) en Carla Alma (Waterschap Noorderzijlvest) komen in actie



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    met vereende krachten naar de nieuwe tijd



    theater op locatie theater op locatie
    de officiële daad van opening wordt verricht



    theater op locatie
    de aanwezige pers ....



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    .... vanuit hun oogpunt gezien



    theater op locatie



    theater op locatie theater op locatie theater op locatie
    “Het is geschied, de Derde Wijk is Hersteld”



    theater op locatie theater op locatie
    even een traantje wegpikken en van het applaus genieten



    theater op locatie theater op locatie
    en de bloemen



    theater op locatie



    theater op locatie



    Met dank aan
    Erik Brand
    , persfotograaf: www.uwfoto.nu
    foto's 34, 76, 79 © Erik Brand
    Allian Mulder, Peilbeheerder en fotograaf Waterschap Noorderzijlvest
    foto's 1, 2, 26, 35, 43, 77, 78, 86, 87 © Allian Mulder
    Monique Claessen, LivingTale Theater
    overige foto's


    script
    foto's + diashow
    theater maatwerk
    printversie  documentatie
    prijsindicatie
    info aanvraag


    home
    sitemap
    faq
    zoekhulp spelen
    in vogelvlucht
    wegwijs site
    educatief
    recreatief
    contact